Telefon podczas lekcji ma być wyciszony i przechowywany poza zasięgiem ucznia, na przykład w plecaku, zamykanej szafce lub w specjalnym pudełku; użycie możliwe jest jedynie za zgodą nauczyciela.
Jak interpretować nowe przepisy i ramy prawne
Od 1 września 2026 r. zmienia się podejście do korzystania z telefonów w szkołach podstawowych (klasy I–VIII). Nowe wytyczne MEN zakładają zakaz korzystania z telefonów podczas lekcji, z wyjątkiem sytuacji dydaktycznych za zgodą nauczyciela, przy jednoczesnym poszanowaniu art. 99 Prawa oświatowego, który zabrania całkowitego zakazu wnoszenia urządzeń na teren szkoły. Szkoły mogą wymagać przechowywania urządzeń w wyznaczonych miejscach, np. w pudełkach, zamykanych szafkach lub w plecakach. W praktyce oznacza to, że regulamin szkolny musi precyzyjnie określać zasady korzystania z telefonów, procedury na wypadek naruszeń oraz mechanizmy kontaktu z rodzicami.
Skala regulacji w praktyce (dane)
- w 90% szkół obowiązują zapisy dotyczące telefonów w statutach, co potwierdza powszechność regulacji,
- w ponad 50% szkół wprowadzono zakaz korzystania z telefonów na terenie szkoły i podczas zajęć (badanie Fundacji GrowSpace na 350 szkołach, 2025),
- według zapowiedzi MEN nowe regulacje obejmą klasy I–VIII od 1 września 2026 r., z wyjątkiem sytuacji dydaktycznych za zgodą nauczyciela,
- 6% obrotów na mocy regulacji DSA.
Gdzie konkretnie umieścić telefon na zajęciach
Telefon ma być poza zasięgiem wzrokowym i manualnym ucznia. Poniżej przykłady praktycznych rozwiązań stosowanych w szkołach oraz ich zalety i wady.
- w plecaku zamkniętym pod ławką lub na haczyku przy ławce, co jest najłatwiejsze do wdrożenia i nie wymaga dodatkowego wyposażenia,
- w zamykanej szafce klasowej, np. metalowej szafce lub skrzynce z kluczykiem, co zwiększa bezpieczeństwo przechowywania,
- w specjalnych pudełkach klasowych oznaczonych numerami uczniów, co ułatwia identyfikację i szybki zwrot telefonu,
- w skrytce przy wejściu do szkoły lub pokoju nauczycielskiego, jeśli placówka preferuje centralne przechowywanie urządzeń.
Wyjątki i sytuacje awaryjne
W przypadkach nagłych i uzasadnionych uczniowie muszą mieć możliwość szybkiego kontaktu z rodzicami lub służbami ratunkowymi. Kontakt w sytuacjach awaryjnych odbywa się najczęściej przez sekretariat szkoły, który połączy ucznia z rodzicem lub wezwie pomoc. W praktyce procedura powinna zawierać jasne kroki: zgłoszenie potrzeby pomocniczej przez nauczyciela, natychmiastowy kontakt sekretariatu z rodzicem i ewentualne przekazanie urządzenia w sposób dokumentowany. Smartwatche z funkcją SOS są alternatywą dla telefonów, o ile nie dają dostępu do serwisów społecznościowych ani nie zakłócają zajęć.
Rola nauczyciela i zastosowania dydaktyczne
Nauczyciel ma swobodę zezwolenia na użycie telefonu wyłącznie w celach edukacyjnych i pod kontrolą. Użycie telefonu ma służyć realizacji celów lekcyjnych, a nie rozproszeniu uwagi. Przykładowe zastosowania dydaktyczne można opisać słowami, aby szkoły łatwiej włączyły je do procedur:
– robienie zdjęć i nagrań na potrzeby projektów z biologii lub plastyki,
– korzystanie z aplikacji pomiarowych i kalkulatorów podczas ćwiczeń z fizyki lub matematyki,
– praca z interaktywnymi słownikami i platformami językowymi pod nadzorem nauczyciela.
Ważne jest, aby każdy przypadek użycia był wcześniej uzgodniony i odnotowany w planie lekcji lub w notatce dla rodziców.
Przykładowe zapisy regulaminu i procedury egzekwowania
Regulamin szkolny powinien być jasny, zgodny z prawem i komunikowany rodzicom i uczniom przed początkiem roku. Przykładowe zapisy, sformułowane tak, aby łatwo dopasować je do szkolnego dokumentu:
– telefony i inne urządzenia mobilne uczniów muszą być wyłączone lub wyciszone oraz przechowywane poza zasięgiem ucznia przez cały czas zajęć,
– użycie urządzenia podczas lekcji możliwe jest jedynie za zgodą nauczyciela i wyłącznie w celach dydaktycznych,
– w sytuacjach nagłych kontakt z uczniem odbywa się przez sekretariat szkoły, a procedura zwrotu urządzeń rodzicom jest opisana w regulaminie.
Jeśli chodzi o egzekwowanie zasad, szkoła nie może konfiskować telefonu na stałe, jeśli właściciel upomina się o jego zwrot. Procedura zgodna z prawem powinna obejmować powiadomienie rodzica o naruszeniu, czasowe przechowanie urządzenia w sekretariacie do odbioru przez rodzica oraz dokumentację zdarzenia w dzienniku.
Praktyczne kroki dla rodziców i uczniów — 6 konkretnych działań
- sprawdź regulamin szkoły online lub w sekretariacie przed początkiem roku szkolnego,
- ustal stałe godziny kontaktu z dzieckiem przez sekretariat, np. przerwa obiadowa i koniec zajęć,
- włącz kontrolę rodzicielską i ogranicz powiadomienia na godzinę przed lekcjami oraz w czasie nocnym,
- przygotuj etui-pudełko lub oznacz plecak imieniem i nazwiskiem, aby telefon był łatwy do odnalezienia,
- naucz dziecko szybkiego przełączania urządzenia w tryb samolotowy lub wyciszenie,
- omów zasady bezpieczeństwa cyfrowego: nieudostępnianie haseł, zgłaszanie nadużyć i unikanie nagrywania bez zgody.
Techniczne rozwiązania i wyposażenie szkół
Szkoły wdrażają różne systemy, które ułatwiają przestrzeganie zasad i minimalizują koszty:
– pudełka z numerami i kluczykami umieszczone przy wejściu do klasy sprawdzają się tam, gdzie ważna jest szybka dystrybucja i zwrot,
– zamykane szafki lub regały przy wejściu do szkoły zapewniają centralne przechowywanie i lepszą kontrolę,
– systemy zgłaszania incydentów online i procedury alarmowe ułatwiają reakcję na naruszenia prywatności lub bezpieczeństwa,
– zgodność z DSA i krajowymi wymogami dotyczącymi ochrony dzieci i weryfikacji wieku będzie coraz ważniejsza wraz z wdrażaniem narzędzi do anonimowej weryfikacji wieku przez Ministerstwo Cyfryzacji.
Wpływ ograniczeń na naukę i zachowanie — co mówią dane
Badanie Fundacji GrowSpace (2025, 350 szkół) pokazuje, że regulacje są powszechne, a szkoły, które wprowadziły zakazy korzystania podczas lekcji, raportują spadek niepożądanych zachowań takich jak nagrywanie kolegów oraz mniej przerw spowodowanych powiadomieniami. Międzynarodowe badania sugerują, że ograniczenia telefonów w szkołach wiążą się z lepszą koncentracją uczniów i poprawą wyników w testach koncentracyjnych, choć wyników dotyczących bezpośredniego wpływu na oceny nie zawsze da się jednoznacznie porównać z powodu różnic metodologicznych. W Polsce brakuje jeszcze spójnych, ogólnokrajowych statystyk mierzących długofalowy wpływ tych regulacji na wyniki nauczania, ale trend europejski wskazuje na rosnącą liczbę placówek ograniczających dostęp do telefonów.
Najczęstsze błędy i jak ich uniknąć
Do najczęstszych błędów należą: brak komunikacji z rodzicami przy zmianie regulaminu, wprowadzenie zapisów sprzecznych z art. 99 (np. całkowity zakaz wniesienia urządzeń), oraz brak procedury awaryjnej. Aby uniknąć problemów, szkoła powinna przed wdrożeniem nowych zasad:
– przeprowadzić konsultacje z rodzicami i radą pedagogiczną,
– skonsultować zapisy regulaminu z prawnikiem lub kuratorium,
– opracować jasne procedury awaryjne z udziałem sekretariatu i służb ratunkowych.
Przykładowy scenariusz wdrożenia w szkole
Szkoła A wprowadziła model: uczniowie odkładają telefony do pudełek numerowanych przy wejściu do klasy; pudełka są zamykane klamerkami i przechowywane pod nadzorem nauczyciela. Użycie telefonu jest możliwe wyłącznie po wcześniejszym zgłoszeniu i wpisie do planu lekcji. Rodzice zostali poinformowani poprzez elektroniczny list oraz podczas zebrania. Efekty były mierzalne – szkoła odnotowała spadek przypadków nieuprawnionego nagrywania, mniejszą liczbę przerw na wyciszanie telefonów oraz poprawę dyscypliny podczas zajęć.
Monitorowanie i nadzór rządowy
Ministerstwo Cyfryzacji pracuje nad narzędziami do anonimowej weryfikacji wieku użytkowników serwisów społecznościowych, a nadzór nad platformami cyfrowymi będzie realizowany w kontekście DSA. Oczekuje się, że do końca 2026 r. narzędzia te ograniczą dostęp do treści osobom poniżej 15 lat, co wspomoże działania wychowawcze szkół. Jednocześnie szkoły muszą dbać o zgodność swoich regulaminów z obowiązującym prawem krajowym.
Podsumowanie praktycznych rekomendacji dla szkoły
Wprowadzenie jasnych, przejrzystych zasad oraz systemu przechowywania urządzeń, wspieranych przez komunikację z rodzicami i procedury awaryjne, pozwala pogodzić wolność wniesienia urządzeń z potrzebą skupienia się na nauce. Najważniejsze zasady do wpisania w regulamin to: telefony wyciszone podczas zajęć, przechowywanie poza zasięgiem ucznia, użycie tylko za zgodą nauczyciela, kontakt awaryjny przez sekretariat oraz procedury zwrotu urządzeń rodzicom. Opierając się na danych i przykładach dobrych praktyk, szkoła może przygotować wdrożenie, które będzie skuteczne, zgodne z prawem i akceptowane przez rodziców i uczniów.
Przeczytaj również:
- https://8segment.pl/sypialnia-hotelowa-w-domu-5-gwiazdkowe-triki-aranzacyjne/
- https://8segment.pl/akcesoria-do-przyczepy-kempingowej-trendy-i-statystyki-w-polsce/
- https://8segment.pl/jak-dbac-o-stoly-z-roznych-materialow/
- https://8segment.pl/kilka-najlepszych-polaczen-kulinarnych-ktore-musisz-wyprobowac-podczas-podrozy/